Panáček v říši mluveného slova stránky přátel rozhlasových her a mluveného slova vůbec

Sławomir Mrożek. Rozhlasová hra. Rozhlasová úprava Janusz Kukuła. Zvukový mistr Andrzej Złomski. Hudba Marcin Błażewicz. Režie Janusz Kukuła.

Osoby a obsazení: krejčí (Marian Kociniak), Nana (Gabriela Kownacka), Onucy (Krzysztof Kołbasiuk), Carlos (Robert Rozmus), Excelence (Krzysztof Chamiec). Dále účinkují  Stanisław Biczysko, Sylwester Maciejewski.

Natočeno 1990. Repríza 15. 8. 2014 (PR Dwójka, 99 min) v cyklu Wieczór Ze Słuchowiskiem.

Lit.: anonym: „Krawiec“ i ubranie z ludzkiej skóry. Słuchowisko według Mrożka. In Polskie Radio Dwójka, srpen 2014 (článek).- Cit.: Nagość i ubiór, barbarzyństwo i cywilizacja, prawda i tożsamość nadawana przez strój… W pierwszą rocznicę śmierci Sławomira Mrożka przypomnimy w trzech częściach radiową adaptację jego sztuki „Krawiec“, z Marianem Kociniakiem w roli tytułowej.

Na pracownię krawiecką napada banda barbarzyńców. Carlos, młodzieniec, który marzy o obnażeniu obłudy i kłamstwa świata, przyłącza się do nich. Okazuje się jednak, że Onucy, przywódca barbarzyńców, goli brodę i zakłada cywilizowany strój. Carlos oskarża go o zdradę, nie znajduje jednak zrozumienia i trafia do lochu. Krawiec proponuje, by zamiast ścinać chłopcu głowę, obedrzeć go ze skóry, dzięki czemu będzie mógł zrealizować swoje marzenie – uszycie ubrania z czyjejś tożsamości…

„Krawca“ napisał Mrożek w 1964 r., tuż po najgłośniejszym swoim dramacie, czyli „Tangu“. Autor na lata odłożył sztukę do szuflady. Została opublikowana dopiero w 1977 r. w „Dialogu“, a rok później miała swoją sceniczną premierę. Ze względu na treść dzieło było porównywane do „Operetki“ Gombrowicza, zarzucano nawet Mrożkowi wtórność wobec tego dramatu, mimo że „Krawiec“ został napisany dwa lata wcześniej.

Sławomir Mrożek. Rozhlasová hra. Rozhlasová úprava Iwona Malinowska. Hudba Marian Szałkowski. Zvukový mistr Andrzej Brzoska. Režie Janusz Kukuła.

Osoby a obsazení: Magnus (Krzysztof Chamiec), Moris (Adam Ferency).

Nastudovalo Polskie Radio v roce 2000.  Premiéra 24. 6. 2000 (PR Program 2, 70 min.) v cyklu Teatr Polskiego Radia. Repríza 2. 5. 2009 (PR Program 2) v cyklu „Dramat w Teatrze Wyobraźni“.

Publikacja: „Dialog“ nr 1/1986

Pozn.: Relację Wschód – Zachód jak w dramacie „Kontrakt” (1986), Mrożek będzie też analizował w dramatach „Vatzlav” (1968), „Ambasador”(1982) i „Letni dzień” (1983).

Zbigniew Herbert. Rozhlasová hra. Hudba Piotr Moss. Zvukový mistr Andrzej Brzoska. Režie Tomasz Man.

Účinkují Janusz Gajos, Sandra Korzeniak a Andrzej Chyra.

Nastudovalo Polskie Radio v roce  2014. Premiéra 9. 11. 2014 (PR Trójka, 51 min.) v cyklu Scena Teatralna Trójki.

Lit.: anonym: Adaptacja „Króla mrówek“ Zbigniewa Herberta. In Polskie Radio Trójka, listopad 2014 (článek). – Cit.: 29. 10. 2014 minęła 90. rocznica urodzin autora „Pana Cogito“. My wybraliśmy jednak jego prozę.

Był autorem erudycyjnych esejów („Barbarzyńca w Ogrodzie“, „Martwa natura z wędzidłem“ i „Labirynt nad morzem“) oraz małych form, wśród których były bajki i jego „Prywatna mitologia“.

Zafascynowany starożytnością stworzył własną wizję świata bogów, pisał ją podobno ok. 20 lat, ale nie ukazały się w książce. „Król mrówek“ ukazał się po jego śmierci dzięki wysiłkowi Ryszarda Krynickiego, który „zrekonstruować próbował, przypisami i posłowiem opatrzył“ zbiór tych krótkich opowiadań. Książkę pięknie opublikowało Wydawnictwo a5 w 1999 roku (wyd. II w 2008 roku), zamieszczając w tomie reprodukcje rysunków Herberta. Historia tej publikacji jest jednak bardziej skomplikowana i – dlatego po emisji słuchowiska – przedstawimy rozmowę z panem Ryszardem Krynickim, wydawcą także poezji Zbigniewa Herberta, tym bardziej, że słuchowisko ma szczególny charakter i wymaga komentarza. Jest to adaptacja w tym sensie, że reżyser – Tomasz Man – dokonał wyboru i spróbował narrację przekształcić w strukturę dramatyczną.
(more…)