Antonín Máša (*22. 7. 1935) – režisér, scenárista, dramatik. Portrét významné osobnosti československé nové filmové vlny se svými hosty připravil a uvádí Tomáš Pilát.
Natočeno 2015. Premiéra 18. 7. 2015 (ČRo 3 Vltava, 17:30 h.; 14 min).
24. 7. 2015
Káva u Kische – Marcia Davenportová a Vladimír Smetáček (1990)
Hovory o lidech, věcech a událostech poslouchané s odstupem čtvrt století. Připravili Ota Nutz a Jiří Vejvoda.
Hostem americká spisovatelka Marcia Davenportová a překladatel jejích pamětí Vladimír Smetáček.
Natočeno 1990. Premiéra 27. 10. 1990 (59 min). Obnovená premiéra 18. 7. 2015 (ČRo 3 Vltava, 6:30 h.). Repríza 3. 3. 2016 (Rádio Retro, 11:07 h) v rámci cyklu Rádio Retro – Rozdělený svět.
Berlin Alexanderplatz (Berlín, Alexandrovo náměstí, 2009)
Alfred Döblin. Inscenované čtení z knihy. Použitá filmová hudba Peer Raben.
Čte Günter Lamprecht.
Natočeno 2009. Vydal Patmos Verlag 8. 10. 2009 (2 CD, ISBN 978-3-491-91300-4).
Vysíláno 23. 1. 2010 (WDR 5) k 80. výročí narození Güntera Lamprechta v cyklu Ohrclip – Der Literaturabend.
Pozn.: WDR 5 Ohrclip gratuliert Günter Lamprecht zum 80. Geburtstag und ehrt ihn für sein Lebenswerk mit einer inszenierten Lesung von Alfred Döblins „Berlin Alexanderplatz“.
»Berlin Alexanderplatz« ist Döblins bekanntestes Werk und einer der größten (sozialkritischen) Kriminal- und Großstadtromane des 20. Jahrhunderts.
Er berlinert, lacht, singt und entführt uns in eine brodelnde Metropole. Das Schicksal von Franz Biberkopf lässt Günter Lamprecht nicht los, seit er vor fast 30 Jahren die Rolle des tragischen Helden in Rainer Werner Fassbinders Verfilmung des Romans Berlin Alexanderplatz spielte.
Für seine Darstellung wurde er international gefeiert, er erhielt den Preis der Berliner Fimfestspiele und der Biennale in Venedig. Mit seiner Version des berühmten Großstadtromans begeistert er seit Jahren sein Publikum – endlich ist sie auch als Hörbuch erhältlich. Fesselnd erzählt Günter Lamprecht von den Geschehnissen rund um den Alexanderplatz im Berlin der 20er Jahre. (more…)
23. 7. 2015
Kronika komika alebo Ako sa rodil komik a jeho divadlo (Kronika komika aneb Jak se rodil komik a jeho divadlo, 2005)
Stanislav Štepka. Sestřih veřejné nahrávky kabaretu. Hudba Ján Melkovič. Hudební dramaturgie Lýgia Vojtková. Zvuk Peter Daniška, Luboš Války a Juraj Minarovič. Dramaturgie Viera Benediková. Režie Táňa Tadlánková.
Účinkují Katarína Kolníková, Stanislav Štepka a další členové Radošinského naivného divadla.
Připravil Slovenský rozhlas v roce 2005 (55 min.). Repríza 22. 7. 2014 v cyklu Rozhlasová hra na stredu (SRo 2 Rádio Regina); 21. 4. 2023 (SRo Rádio Pyramída, 8:00 h.).
Ako kamarát prišiel o vrkoče (Jak kamarád přišel o vlasy, 1986)
Rudo Moric. Pohádka. Redakce Beata Panáková. Zvuková spolupráce Zuzana Kubíková, Jozef Bezák. Režie Oľga Janíková.
Vypráví Július Pántik.
Připravil Československý rozhlas v roce 1986 (9 min.). Repríza 23. 7. 2015 (SRo 9 Rádio Junior).
Horké léto 1945 (2015)
Připravil Pavel Hlavatý. Co se dělo v červnu a červenci 1945? Účtovalo se se zrádci skutečnými i domnělými, oslavovalo se vítězství, pořádaly se schůzce protifašistických bojovníků…
Natočeno 2015. Premiéra 17. 7. 2015 (ČRo Plus, 20:10 h.; 30 min) v cyklu Archiv Plus. Repríza 3. 6. 2026 v cyklu Návraty časem (ČRo Plus, 21:10 h.). K poslechu zde.
Slovo o filmu – MFF Karlovy Vary očima tří filmových kritiků (2015)
O filmech, soutěžních i nesoutěžních sekcích, hostech a také o celkovém charakteru letošního, v pořadí již 50. ročníku MFF Karlovy Vary rozmlouvá se svými hosty Vladimír Hendrich.
Natočeno 2015. Premiéra 15. 7. 2015 (ČRo 3 Vltava, 17:00 h.; 30 min). K poslechu zde.
Mołotow (Molotov, 2013)
Slawomir Mrożek (Mrožek). Rozhlasová úprava Bogdan Ciosek. Zvukový mistr Paweł Szaliński. Hudba Marian Szałkowski. Režie Bogdan Ciosek.
Osoby a obsazení: Stalin (Ignacy Gogolewski), Molotov (Henryk Talar), jeho žena (Halina Skoczyńska), Beria (Andrzej Blumenfeld), stará žena (Irena Jun), vypravěč (Sławomir Mrożek j. h.).
Nastudovalo Polskie Radio v roce 2013. Předpremiéra 16. 2. 2013 (Program I Polskiego Radia, 39 min.).
Lit.: Krupiński, Wacław: Sławomir Mrożek w aktorskiej roli. In web Dziennik polski, 16. 2. 2013 (článek). – Cit.: Jutro na antenie Polskiego Radia premiera słuchowiska Sławomira Mrożka „Mołotow“. Słynny dramaturg napisał je półtora roku temu, teraz wystąpi w nim w roli Narratora.
To pierwsza kreacyjna praca Sławomira Mrożka po jego wychodzeniu z afazji, napisana przed niespełna półtora rokiem. Autor dał mi ją w marcu ubiegłego roku z prośbą o komentarz. Uznałem, że może powstać z tego świetne słuchowisko radiowe – mówi Bogdan Ciosek, autor adaptacji i reżyser słuchowiska.
Znakomitą obsadę aktorską reżyseruje debiutujący w radiu Bogdan Ciosek. Jak dodaje, to tekst, który bardzo dobrze brzmi w radiu, bo spora część akcji dzieje się w fonosferze, w czasie rozmów telefonicznych bohaterów, podczas których na przykład Stalin, genialnie grany przez Ignacego Gogolew- skiego, udaje kogoś ze swego otoczenia. (more…)
Pan prezes w pracy i w walce (Pan předseda v práci a v boji, 2006)
Sławomir Mrożek. Rozhlasová hra. Rozhlasová úprava Hanna Szof. Zvukový mistr Andrzej Złomski. Hudba Marian Szałkowski. Režie Andrzej Zakrzewski.
Osoby a obsazení: vypravěč (Andrzej Zaorski), předseda (Krzysztof Kowalewski), referent (Krzysztof Tyniec), vedoucí (Witold Skaruch), lékař (Ryszard Barycz), vrátný (Andrzej Fedorowicz), organizátor výstavy I (Wiktor Zborowski), organizátor výstavy II (Andrzej Blumenfeld), klient, číšník Józio (Jerzy Bończak), slečna Kazia (Krystyna Królówna), praktikant (Cezary Kwieciński)
a inni.
Nastudovalo Polskie Radio v roce 2006. Premiéra 10. 9. 2006 (PR Program 2, 15:30-16:00 h.; 26 min.) v cyklu Teatr Polskiego Radia, Słuchowisko w miniaturze: Radiowy Teatrzyk Ogródkowy.
Rzeźnia (Jatka, 1978)
Sławomir Mrożek. Rozhlasová hra. Zvukový mistr Sławomir Pietrzykowski. Hudba Zbigniew Wiszniewski. Režie Zdzisław Nardelli.
Osoby a obsazení: matka (Irena Kwiatkowska), flétnistka (Małgorzata Niemirska), houslista (Maciej Damięcki), Paganini-řezník (Gustaw Lutkiewicz), ředitel filharmonie (Kazimierz Brusikiewicz), vrátný (Czesław Roszkowski).
Nastudovalo Polskie Radio v roce 1978. Repríza 16. 8. 2005 (PR Program 2; 90 min.) v cyklu Teatr Polskiego Radia, Festiwal Twórczości Sławomira Mrożka.
Lit.: Turowski, Rafał: „Rzeźnia“ Mrożka nie zestarzała się. In web wSensie.pl, 12. 3. 2015 (článek). – Cit.: Ruszyły wiosenne ramówki naszych stacji, w jednej z nich – bardzo reklamowy, już odsądzany od czci i wiary ale i wyczekiwany program, w którym celebryci skaczą do wody, a ich skoki ocenia jury (z Danutą Stenką, której nie wiadomo po co to potrzebne). Przedstawiciele stacji mówią, że „dajemy widzom to, czego od nas oczekują”. I właśnie o tym jest „Rzeźnia” w warszawskim Ateneum.
Pojawiły się głosy, że reżyser nie proponuje współczesnego odczytania tekstu, że dramat się zestarzał. Guzik. Nic się nie zestarzał. I chwała reżyserowi, że nie zaproponował „współczesnego odczytania” Rzeźni. Bo jest ona współczesna dojmująco.
Mamy oto Skrzypka (Tomasz Schuchardt), który mieszka z toksyczną matką (świetna Magdalena Zawadzka), który to skrzypek niestety pozbawiony jest talentu. Ale mamusia każe ćwiczyć, ćwiczyć, ćwiczyć, i tak wiedząc, że niewiele z tego wyniknie. Dorysowując wąsy posągowi Paganiniego (Dariusz Wnuk) przywraca mu życie i pomaga zejść z piedestału w zamian za talent. Dyrektor Filharmonii (znakomity Piotr Fronczewski) proponuje skrzypkowi koncert, który jest zakłócony wyciem zabijanych zwierząt… Sam Paganini zostaje rzeźnikiem, przynosi Skrzypkowi wątróbkę, ten – choć najpierw nieco obrzydzony, zaczyna ulegać fascynacji krwią.Spektakl kończy się koncertem na „dwa woły, obuch, nóż i siekierę”…
Mrożek nie cenił awangardy, uważał ją za zagrożenie, którego popularność wynika z karmienia widza krwią (czymkolwiek ta krew będzie – krzykiem, przemocą, wulgarnością). I Rzeźnia jest przestrogą przed awangardą, przed żądnym krwi zwierzęciem, które w każdym z nas tkwi. I które – mimo całego zażenowania – będzie te skoki do wody oglądać i potem je w pracy komentować. Bo przecież „wszyscy jesteśmy ciekawi jak wyglądają celebryci w kostiumach kąpielowych” – raz jeszcze przywołam słowa przedstawicieli stacji.
Jeden z krytyków zwrócił uwagę, ze aktorzy w Ateneum podają tekst Mrożka w taki sposób, że słychać końcówki. I że „ta estetyka nie dla niego”.
Chwała Bogu, że słychać. Że JESZCZE słychać.
Rafał Turowski
__________________________________________________________
Rok przed „Emigrantami” Mrożek opublikował „Rzeźnię” (1973), słuchowisko radiowe, którego adaptacji scenicznej dokonał później Jerzy Jarocki w warszawskim Teatrze Dramatycznym (1975). W „Rzeźni” pisarz pytał o kondycję i sens sztuki, ukazując w krzywym zwierciadle konflikt tradycji z awangardą i kultury z naturą. Bohater słuchowiska, Skrzypek, maminsynek i beztalencie, oddaje młodość Paganiniemu w zamian za geniusz muzyczny – wszystko po to, by odzyskać Flecistkę. Z kolei Paganini zmienia się w rzeźnika, a filharmonia w rzeźnię, w której ma się odbyć koncert na dwa woły, obuch, nóż i siekierę. Pisarz zakpił tu zarówno z witkacowskiego mitu artysty, któremu odsłania się Tajemnica Istnienia, jak i z takiej sztuki, która chce rywalizować z życiem pod względem „bebechowatości”.
(more…)