Karolína Světlá. Pro rozhlas upravila Marie Syrovátková. Režie Miloslav Jareš.
Čte Marie Glázrová.
Natočeno 1967 (?). Premiéra (?) prvního dílu 12. 3. 1967 (Praha, 11:00 – 11:30 h.).
9. 4. 2011
Krídla diaľav (Křídla dálav, 1994)
Radek Bachratý. Původní hra pro mládež. Hudba Ján Melkovič. Dramaturgie Katarína Revallová. Hudební dramaturg Miroslav Nemec. Zvuk Ĺubica Olšovská, Miroslav Mlynka. Režie Ivan Predmerský.
Účinkují Peter Trník, Zuzana Fialová, Dušan Kaprálik, Jozef Dóczi, Peter Bzdúch, Ivan Vojtek, Lucia Párnická, Juraj Slezáček, Helena Geregová, Miroslav Trnavský, Marcel Nemec, Ladislav Kerata, Mária Schlosserová, Nina Kramárová, Jozef Šimonovič, Vladimír Nosáľ.
Připravil Slovenský rozhlas v roce 1994 (36 min.). Repríza 22. 2. 2023 (SRo Rádio Devín, 20:30 h.) k 75. narozeninám D. Kaprálika.
Opuštění (2011)
O knize Tima Tzouliadise o osudech Američanů v Sovětském svazu za stalinského teroru. Připravila Blanka Stárková. Překlad Petruška Šustrová. Komentuje historik Lukáš Babka.
Ukázky čte Miroslav Táborský.
Natočeno 2011.
Pozn.: Se stejnojmennou knihou britského novináře a televizního dokumentaristy Tima Tzouliadise, která přináší u nás dosud neznámá fakta o osudech Američanů v Sovětském svazu za stalinského teroru, „sovětských Fordech“, americkém podílu na těžbě zlata na Kamčatce či americké diplomacii.
Kniha vzbudila mimořádný ohlas na celém světě. Není divu: Fordovy závody budované v SSSR, podíl amerických investic na otrockých koncentračních táborech, americká technika a stroje dodávané vězňům gulagů přímo z USA, američtí občané ponechaní napospas zrůdné sovětské NKVD, původně americké parníky dopravující milióny otroků na Kolymu, Pulitzerova cena britskému „Stalinovu novináři“ kryjící milióny mrtvých, atd. atd. (more…)
Zubaté slnko (Zubaté slunce, 2002)
Jozef Girovský. Tři krátké povídky z knihy Zubaté slnko. Redaktorka Jana Hevešiová. Režie Vlado Rusko.
Účinkuje Karol Machata.
Natočeno 2002 (28 min.).
Pozn.: Poviedky jedného z najvýznamnejších predstaviteľov slovenskej fantastiky, dvojnásobného víťaza súťaže o Cenu Gustáva Reussa. Girovský patrí k strednej generácii autorov slovenskej fantastiky. Dokáže zaujať hneď prvou vetou, jeho prózy dýchajú jemným humorom, typická pre ne je presná výstavba a pôsobivá atmosféra.
Don Camillo (1991)
Giovanni Guareschi. Překlad Barbara Sieroszewska. Rozhlasová dramatizace Ewa Stocka-Kalinowska. Hudba Krzysztof Filus. Zvuk Jerzy Atamańczuk. Režie Wojciech Markiewicz.
Účinkují Aleksander Fabisiak, Andrzej Kozak, Jerzy Pabs, Tomasz Piasecki, Jerzy Sagan, Tadeusz Zieba.
Natočilo Polskie radio v roce 1991 (35 min.).
Pozn.: Ta książka ma trzech głównych bohaterów. Don Camillo to wiejski proboszcz z Niziny Padańskiej, człowiek o wielkim sercu i trochę przyciężkiej pięści, stosujący dość oryginalne metody ewangelizacjiswoich owieczek, z których duża część to komuniści. Prowadzi on nieustanną wojnę z wójtem Peppone, lokalnym przywódcą „czerwonych”, równie jak ksiądz nieustępliwym i porywczym. Nad sporami tych wrogów, którzy są jednocześnie na swój sposób przyjaciółmi, czuwa – z łagodnym uśmiechem – Chrystus Ukrzyżowany z głównego ołtarza miejscowego kościoła.
Dekret papieski (z 13 lipca 1949) nakłada ekskomunikę na członków partii komunistycznej. Peppone z grupą swoich towarzyszy przestaje pojawiać się w miejscowym kościele. Don Camillo po konsultacji z Chrystusem Ukrzyżowanym używa całego swego sprytu i przebiegłości, aby zawrócić skręcające drogą w lewo zabłąkane owieczki.
Giovanni Guareschi – wloski pisarz, dziennikarz i satyryk, twórca tych postaci oraz cyklu ksiazek o ich przygodach i sporach, urodzil sie 4.05.1908. Po wyborach w 1948 roku aktywnie zwalczal komunistów, popierajac chadecje. Jednak w okresie pózniejszym wielokrotnie krytykowal zwycieskich chrzescijanskich demokratów za niekierowanie sie w swych rzadach zasadami spolecznej nauki Kosciola. Guareschi byl ostrym i bezkompromisowym krytykiem otaczajacej go rzeczywistosci politycznej.
Prekliaty dvor 1/5 (Prokletý dvůr, 1999)
Ivo Andrić. Četba na pokračování z novely Prokleta avlija (1954).Hudba Katarína Cútová. Redaktorka Zuzana Belková. Režie Martin Kákoš.
Účinkuje Ján Gallovič.
Natočeno 1999 (celkem 126 min.). Repríza 26. 2. – 2. 3. 2018 (Rádio Devín, 22:30 h).
Pozn.: Novela nositeľa Nobelovej ceny za literatúru (1961) prináša príbehy drsných, nešťastných a bizarných ľudí. Obsahuje epizódy odohrávajúce sa v orientálnom prostredí. Jeho pestrosti sa vyrovná pestrosť ľudských osudov, prelínajúcich sa väčšou či menšou mierou tolerancie.
Ivo Andrić ( *10.10.1892 – †13.3.1975) románopisec, poviedkár, narodil sa v rodine chorvátskeho pôvodu v dedine Dolac blízko Travnika, Bosna a Hercegovina (vtedy súčasť Rakúsko-Uhorska). V novovytvorenom kráľovstve Srbov, Chorvátov a Slovincov sa stal štátnym zamestnancom, na ministerstve zahraničných vecí, neskôr bol diplomat a veľvyslanec v Nemecku. V diplomatickej službe skončil v roku 1941 po nemeckej invázii do Juhoslávie. Počas Druhej svetovej vojny, Andrić žil ticho v Belehrade, dokončujúc tri z jeho slávnych noviel, ktoré boli zverejnené vroku 1945, vrátane Most na Drine, ktorá sa zaoberá životom v Bosne pod nadvládou Osmanskej ríše.
Lit.: anonym: Čítanie na pokračovanie: Ivo Andrič – Prekliaty dvor. Literatúra. In web Rádio Devín, 21. 2. 2018 (anotace) – Cit.: Čítanie na pokračovanie môžete počúvať od pondelka 26. 2. do piatka 2. 3. o 22.30 na Devíne. Novela Prekliaty dvor, ktorej autorom je nositeľ Nobelovej ceny Ivo Andrič, obsahuje epizódky odohrávajúce sa v orientálnom prostredí. V príbehu frátra Petara a celej galérie svojských ľudských osudov účinkuje Ján Gallovič.
Príbehy zo života manželského 1/5 (Příběhy ze života manželského, 2000)
August Strindberg. Povídky z knihy Príbehy zo života manželského. Překlad Jana Rakšányiová. Redaktor Peter Glocko ml. Režie Martin Bendík.
Účinkuje Miroslav Trnavský.
Připravil Slovenský rozhlas v roce 2000 (5 x 30 mn.).
Povídky: 1. Láska a zrno, 2. Jeseň, 3. Smola, Podvedený, 4. Dieťa, 5. Zločinecká povaha.
Pozn.: Už samotný názov prezrádza, akými problémami sa autor zaoberá v týchto novelách. Sú rôznorodé, vtipné až ironické. Výborne stvárňuje manželský konflikt, prázdne pohrávanie sa s banálnymi slovami, hlúposť, tvrdohlavosť a v neposlednom rade príbuzenstvo, ktoré do všetkého pchá nos. Na to všetko priamo vplývajú aj spoločenské pomery.
Wladca much (Pán much, 1995)
William Golding. Rozhlasová dramatizace románu. Překlad Wacław Niepokólczycki. Rozhlasová dramatizace Elżbieta Łukomska. Hudba Małgorzata Małaszko. Zvuk Andrzej Brzoska. Režie Andrzej Piszczatowski.
Osoby a obsazení: Ralf (Witold Wysota), Prosiaczek (Cezary Kwieciński), Simon (Grzegorz Drojewski), hlas 1 (Andrzej Łagodziński), hlas 2 (Mateusz Grydlik), hlas 3 (Kajetan Prochyra), hlas 4 (Jacek Wolszczak), pán much (Kazimierz Wysota), oficír (Andrzej Piszczatowski), dále Marcin Pawłowski.
Natočilo Polskie radio v roce 1995 (60 min.).
Pozn.: Przejmująca opowieść o złu, które ukryte jest w każdym z nas. Trwa bliżej nieokreślony konflikt nuklearny. Grupa brytyjskich chłopców dostaje się – po katastrofie samolotu, którym byli ewakuowani – na bezludną wyspę. Pozbawieni opieki dorosłych organizują sobie życie, tworzą swą małą społeczność. Wyspa – chłopięcy raj o miejscu pełnym przygód – z biegiem czasu staje się sceną przerażających, tragicznych w skutkach wydarzeń…
„Władca Much“ był powieściowym debiutem (1954) Williama Goldinga. Książka ta stała się najgłośniejszym utworem brytyjskiego pisarza (noblisty z 1983 roku), zyskała rangę pozycji kultowej, weszła do kanonu najważniejszych książek XX wieku, dwukrotnie ją sfilmowano.
Opowieść o społeczności dobrze wychowanych angielskich chłopców, którzy przemieniają się w dzikie, niemające hamulców moralnych istoty, rodzi przede wszystkim pytanie o naturę człowieka. Golding w alegoryczny, a jednocześnie boleśnie realistyczny sposób mówi nie tylko o słabości kulturowych czy też cywilizacyjnych norm – wydaje się, że stawia on niepokojącą tezę o pierwotnym złu tkwiącym w człowieku, podważając utopijne wizje przyrodzonej ludzkiej dobroci. „Człowiek wytwarza zło jak pszczoła miód“ – mówi angielski pisarz.
Tytuł powieści Goldinga odnosi się do hebrajskiego imienia demona (Baal-Zevuv – pan much), używanego jako jedno z określeń szatana.
Król Ubu (Král Ubu, 1992)
Alfred Jarry. Rozhlasová adaptace divadelní hry. Překlad Tadeusz Boya-Żeleński. Rozhlasová adaptace Joanna Szwedowska. Režie Jan Warenyca.
Účinkují Stanislawa Celinska, Krzysztof Kowalewski, Arkadiusz Bazak, Mariusz Dmochowski, Jan Kociniak, Wiesława Mazurkiewicz, Wiesława Mazurkiewicz, Zdzisław Tobiasz.
Natočilo Polskie radio v roce 1992 (73 min.).
Pozn.: Glówny bohater, parodia szekspirowskiego „Makbeta“, jest symbolem politycznej glupoty i arogancji.
Alfred Jarry, francuski poeta, prozaik i dramatopisarz według badaczy dziejów literatury już pierwszymi wierszami i poematami prozą zapoczątkował pełną językowergo impetu poetykę nadrealizmu i marzeń sennych, czyli surrealizm i oniryzm. Główną pozycję w jego dorobku zajmują rzeczy poświęcone ojcu Ubu, na czele z „Ubu królem“ i wielu znawców literatury twierdzi, że osiem tomów dzieł zebranych waży tu niewiele więcej od owego jednego, niezbyt obszrernego dziełka, do dziś granego w teatrach całego świata.
Ahaswer 1/4 (Ahasver, 1997)
Stefan Heym. Čtyřdílná rozhlasová dramatizace románu. Překlad z němčiny Ryszard Wojnakowski. Rozhlasová dramatizace Bogumił Prządka. Hudba Krystyna Młodziejewska. Režie Waldemar Modestowicz.
Účinkují Mariusz Benoit, Władysław Kowalski, Grzegorz Damięcki, Włodzimierz Press, Jarosław Gajewski, Juliusz Berger, Agnieszka Kotlarska, Wojciech Duryasz i Maja Ostaszewska a další.
Natočilo Polskie radio v roce 1997. (4x 35 min., 109 min.). Premiéra 5., 12., 13. a 19. 11. 1997.
Pozn.: Kolejna – tym razem tak niekanoniczna, że aż bluźniercza – wersja legendy o Żydzie Wiecznym Tułaczu.
Powiesc wspólczesnego pisarza niemieckiego podobna w stylu do „Mistrza i Malgorzaty“ Bulhakowa. Akcja toczy sie w trzech planach czasowych: biblijnym, w czasach Martina Lutra i wspólczesnie. Ahaswer to zyd Wieczny Tulacz – wieczny buntownik, wcielenie negacji, lecz równiez swiadek historii Chrystusa. (more…)