Panáček v říši mluveného slova stránky přátel rozhlasových her a mluveného slova vůbec

23. 7. 2015

Interspace (2015)

Filed under: Cizojazyčné,Radioacustica, Radioateliér — Premek @ 10:13

Michal Rataj. Audioskladba. Redakce  Marcus Heuger.

Nastudoval Westdeutscher Rundfunk Köln (WDR) v roce  2015 pro Studio Akustische Kunst. Premiéra 3. 4. 2015.

Pozn.: Čestné uznání v soutěži Eurorádia Palma Ars Acustica 2015.

Lit.: Čeliš, Jan K.: Michal Rataj / Interspace. In web Jan K. Čeliš Webnode, 22. 7. 2015 (článek). – Cit.: Na stránkách WRD (Westdeutscher Rundfunk Köln, Západoněmecký rozhlas a televize, veřejnoprávní instituce Severního Porýní a Westfálska) nalezneme ve složce hudba vysílání pořadu Studia akustického umění (Studio Akustische Kunst) WRD 3 open skladbu Michala Rataje Interspace. Kromě poslechu skladby stojí za to něco o ní si přečíst. Převádím do češtiny:

Našim akustickým asociacím v chrámových prostorech dominuje varhanní hra a zpěv. Ale tady je ještě víc. Pražský skladatel Michal Rataj sbírá na svých cestách zvuky ze sakrálních staveb.

Skoro celé desetiletí dokumentoval Rataj akusticky prostory kostelů v Česku, Rakousku, Rumunsku, Polsku, USA, Německu a Portugalsku. Při vyhodnocování materiálu si všiml, že ho fascinuje především jedna specifická skupina zvuků.  A sice nikoli nejnápadnější zvuky rituálů, nýbrž vše, co je slyšet paralelně s kultickými ději či mimo ně: skřípění dveře, kapky svěcené vody, zvony, mumlání modliteb, vrzání starých dřevěných kostelních lavic či zazvonění mincí vhozených do pokladniček.

Michal Rataj: „Mně bylo jasné, že tyto zvuky mě oslovují více a jeví se mi ve spirituální souvislosti podstatnější než „vlastní“ zvuky rituálů. S jedinou výjimkou: kázáními. Snímky duchovních oslovení v různých jazycích vytváří úžasnou polyfonii kulturních, emocionálních a religiózních obsahů.“ (zpětný překlad, asi to M. R. v českém originále řekl některými výrazy jinak) (more…)

Krawiec (Krejčí, 1990)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 0:37

Sławomir Mrożek. Rozhlasová hra. Rozhlasová úprava Janusz Kukuła. Zvukový mistr Andrzej Złomski. Hudba Marcin Błażewicz. Režie Janusz Kukuła.

Osoby a obsazení: krejčí (Marian Kociniak), Nana (Gabriela Kownacka), Onucy (Krzysztof Kołbasiuk), Carlos (Robert Rozmus), Excelence (Krzysztof Chamiec). Dále účinkují  Stanisław Biczysko, Sylwester Maciejewski.

Natočeno 1990. Repríza 15. 8. 2014 (PR Dwójka, 99 min) v cyklu Wieczór Ze Słuchowiskiem.

Lit.: anonym: „Krawiec“ i ubranie z ludzkiej skóry. Słuchowisko według Mrożka. In Polskie Radio Dwójka, srpen 2014 (článek).- Cit.: Nagość i ubiór, barbarzyństwo i cywilizacja, prawda i tożsamość nadawana przez strój… W pierwszą rocznicę śmierci Sławomira Mrożka przypomnimy w trzech częściach radiową adaptację jego sztuki „Krawiec“, z Marianem Kociniakiem w roli tytułowej.

Na pracownię krawiecką napada banda barbarzyńców. Carlos, młodzieniec, który marzy o obnażeniu obłudy i kłamstwa świata, przyłącza się do nich. Okazuje się jednak, że Onucy, przywódca barbarzyńców, goli brodę i zakłada cywilizowany strój. Carlos oskarża go o zdradę, nie znajduje jednak zrozumienia i trafia do lochu. Krawiec proponuje, by zamiast ścinać chłopcu głowę, obedrzeć go ze skóry, dzięki czemu będzie mógł zrealizować swoje marzenie – uszycie ubrania z czyjejś tożsamości…

„Krawca“ napisał Mrożek w 1964 r., tuż po najgłośniejszym swoim dramacie, czyli „Tangu“. Autor na lata odłożył sztukę do szuflady. Została opublikowana dopiero w 1977 r. w „Dialogu“, a rok później miała swoją sceniczną premierę. Ze względu na treść dzieło było porównywane do „Operetki“ Gombrowicza, zarzucano nawet Mrożkowi wtórność wobec tego dramatu, mimo że „Krawiec“ został napisany dwa lata wcześniej.

Kontrakt (Smlouva, 2000)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 0:32

Sławomir Mrożek. Rozhlasová hra. Rozhlasová úprava Iwona Malinowska. Hudba Marian Szałkowski. Zvukový mistr Andrzej Brzoska. Režie Janusz Kukuła.

Osoby a obsazení: Magnus (Krzysztof Chamiec), Moris (Adam Ferency).

Nastudovalo Polskie Radio v roce 2000.  Premiéra 24. 6. 2000 (PR Program 2, 70 min.) v cyklu Teatr Polskiego Radia. Repríza 2. 5. 2009 (PR Program 2) v cyklu „Dramat w Teatrze Wyobraźni“.

Publikacja: „Dialog“ nr 1/1986

Pozn.: Relację Wschód – Zachód jak w dramacie „Kontrakt” (1986), Mrożek będzie też analizował w dramatach „Vatzlav” (1968), „Ambasador”(1982) i „Letni dzień” (1983).

Król mrówek (Král mravenců, 2014)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 0:28

Zbigniew Herbert. Rozhlasová hra. Hudba Piotr Moss. Zvukový mistr Andrzej Brzoska. Režie Tomasz Man.

Účinkují Janusz Gajos, Sandra Korzeniak a Andrzej Chyra.

Nastudovalo Polskie Radio v roce  2014. Premiéra 9. 11. 2014 (PR Trójka, 51 min.) v cyklu Scena Teatralna Trójki.

Lit.: anonym: Adaptacja „Króla mrówek“ Zbigniewa Herberta. In Polskie Radio Trójka, listopad 2014 (článek). – Cit.: 29. 10. 2014 minęła 90. rocznica urodzin autora „Pana Cogito“. My wybraliśmy jednak jego prozę.

Był autorem erudycyjnych esejów („Barbarzyńca w Ogrodzie“, „Martwa natura z wędzidłem“ i „Labirynt nad morzem“) oraz małych form, wśród których były bajki i jego „Prywatna mitologia“.

Zafascynowany starożytnością stworzył własną wizję świata bogów, pisał ją podobno ok. 20 lat, ale nie ukazały się w książce. „Król mrówek“ ukazał się po jego śmierci dzięki wysiłkowi Ryszarda Krynickiego, który „zrekonstruować próbował, przypisami i posłowiem opatrzył“ zbiór tych krótkich opowiadań. Książkę pięknie opublikowało Wydawnictwo a5 w 1999 roku (wyd. II w 2008 roku), zamieszczając w tomie reprodukcje rysunków Herberta. Historia tej publikacji jest jednak bardziej skomplikowana i – dlatego po emisji słuchowiska – przedstawimy rozmowę z panem Ryszardem Krynickim, wydawcą także poezji Zbigniewa Herberta, tym bardziej, że słuchowisko ma szczególny charakter i wymaga komentarza. Jest to adaptacja w tym sensie, że reżyser – Tomasz Man – dokonał wyboru i spróbował narrację przekształcić w strukturę dramatyczną.
(more…)

22. 7. 2015

Ash: Asher Benson Book 1 (2015)

Jason Brant. Nezkrácená audiokniha.

Čte Wayne June.
Vydal Jason Brant 21. 7. 2015 (1 CD MP3, celková doba 6 hod. 26 min.).

Pozn.: Lieutenant Asher Benson left Iraq with a traumatic brain injury, PTSD, and a Purple Heart. His doctors warned that the symptoms would be life altering. They had no idea. As his body healed, the thoughts of those around him began to echo through Ash’s mind, stretching the boundaries of his sanity.

9 AM EST: A senator shoots himself on national television.

10:32 AM EST: An entire floor of government agents leap to their death from their office building.

12:57 PM EST: All the police officers inside a station murder each other.

And the day has just begun. (more…)

13. 7. 2015

Zaczarowany flet (Kouzelná flétna, 1994)

Bohumil Hrabal. Povídka. Překlad Andrzej Czcibor-Piotrowski. Zvukový mistr Krzysztof Oczkowski.

Čte Henryk Machalica .

Natočeno 1994. Vydalo Wydawnictwo PZN, Warszawa 1994. (celkem 4 hod. 53 min.).

Pozn.: Powiesc jest napisana w formie listów starszego mezczyzny do pewnej kobiety.
Mimo charakterystycznej ironii, powiesc sklania do refleksji nad czlowiekiem zagubionym we wspólczesnosci. Watek autobiograficzny.  (anotace) (more…)

12. 7. 2015

Działo się w listopadzie (Stalo se v listopadu, 1990)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 10:29

Anna Bernat. Monodrama.  Zvukový mistr Wojciech Truszczyński. Režie  Aleksander Bardini.

Účinkuje Aleksander Bardini.

Nastudovalo Polskie Radio v roce 1990. Premiéra 1991 (Polskie Radio III, 58 min.). Repríza 16. 11. 2013 (PR Dwójka) v cyklu  Wieczorz ze słuchowiskiem.

Lit.: anonym: Monodram na stulecie urodzin Aleksandra Bardiniego. In web Polskie Radio, listopad 2013 (článek). – Cit.: W sobotnim „Wieczorze ze słuchowiskiem“ nadamy „Działo się w listopadzie“ Anny Bernat, monodram w reżyserii i kreacji Aleksandra Bardiniego, którego setna rocznica urodzin przypada w niedzielę 17 listopada.
„Działo się w listopadzie“ jest monodramem o Jeanie Gabinie, wspaniałym francuskim aktorze, który zmarł 15 listopada 1976 r. To utwór o życiu, sztuce aktorstwa, miłości i starości. Za słuchowisko Anna Bernat w 1990 r. otrzymała wyróżnienie w konkursie Programu III Polskiego Radia i Ministerstwa Kultury i Sztuki.

Aleksander Bardini urodził się w 1913 roku w Łodzi. W latach 1932-1939 studiował aktorstwo i reżyserię w Państwowym Instytucie Teatralnym w Warszawie. Jego nauczycielami byli Leon Schiller i Aleksander Zelwerowicz. Od września 1939 do czerwca 1941 Aleksander Bardini pracował jako aktor i reżyser w Polskim Teatrze Dramatycznym we Lwowie. Po zajęciu miasta przez wojska niemieckie został przesiedlony do lwowskiego getta. Udało mu się uciec na aryjską stronę, ukrywał się w prywatnym mieszkaniu. Pracę w teatrze wznowił po ponownym zajęciu Lwowa przez wojska radzieckie w lipcu 1944. W 1945 przeniósł się ze lwowskim zespołem do Katowic. Po pogromie kieleckim w 1946 wyemigrował z Polski. Do kraju powrócił w 1950, by nawiązać współpracę z warszawskimi teatrami: Wielkim i Polskim, później zaś: Teatrem Ateneum. Był wieloletnim pracownikiem w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie (od 1953 r. profesor). Współpracował z Teatrem im. Stefana Jaracza w Łodzi, Teatrem Współczesnym w Warszawie, Teatrem Starym w Krakowie. Był znakomitym aktorem, również filmowym (m.in u Andrzeja Wajdy, Krzysztofa Zanussiego, Krzysztofa Kieślowskiego), oraz reżyserem teatralnym, twórcą wielu znamienitych inscenizacji. Zmarły 16 lat temu artysta był także związany z radiem. Potwierdzeniem tego był Wielki Splendor, nagoda przyznawana przez Zespół Artystyczny Teatru Polskiego Radia za całokształt twórczości. (more…)

Dwanaście przykazań seksualnych rewolucyjnego proletariatu (Dvanáct sexuálních příkazů revolučního proletariátu, 2014)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 10:22

Adam Bauman. Rozhlasová hra. Hudba Mateusz Dębski. Zvukový mistr Maciej Kubera. Režie Adam Bauman.

Osoby a obsazení: Wiera (Anna Dereszowska), Anna Kołłątaj (Grażyna Barszczewska), Stalin (Adam Ferency), Lenin (Sławomir Orzechowski), Swierdłow (Artur Janusiak), Pawłow (Włodzimierz Press), Aron Załkind (Wojciech Wysocki), Sasza (Grzegorz Kwiecień), Opryszkin (Sławomir Pacek), Bakunin/ Adiutant/ Szuszkin (Adam Bauman), anarchisté, milicionáři (Krzysztof Szczepaniak, Mateusz Weber).

Nastudovalo Polskie Radio v roce 2014. Premiéra 3. 1. 2015 (PR Program Jedynka, 45 min.)

Lit.: anonym: Komedia Adama Baumana w radiowej Jedynce. In web Polskie Radio PR 1, leden 2015 (článek).- Cit.: Zapraszamy do wysłuchania gorzkiej komedii Adama Baumana pt. „Dwanaście przykazań seksualnych rewolucyjnego proletariatu“. Zapraszamy na pierwszą premierę w Nowym Roku.
 
„Dwanaście przykazań seksualnych rewolucyjnego proletariatu“ to pełna groteski i absurdu opowieść przepleciona grozą i doktrynalnym zaślepieniem. Choć słuchowisko rozgrywa się w realiach rewolucji sowieckiej, jednak problemy, które porusza, wydają się ponadczasowe. Każda władza niezmiennie próbuje kodyfikować i kontrolować najintymniejsze sfery życia człowieka. Nieprzypadkowo.

W końcu, jak pisze Andriej Płatonow w swoim utworze „Anitsexus“ – „Płeć nie uregulowana to nie uregulowana dusza, dusza nierentowna, cierpiąca i płodząca cierpienie, co w wieku (…) Forda i radia(..), wieku komunikacji międzyplanetarnej (..) tolerowane być nie może!“ (Andriej Płatonow „Antisexus“ tłum. Jan Gondowicz). (more…)

8. 7. 2015

Miłość na Krymie (Láska na Krymu, 2005)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 9:40

Sławomir Mrożek (Mrožek). Rozhlasová adaptace Krzysztof Zaleski. Hudba Małgorzata Małaszko. Zvukový mistr Andrzej Brzoska. Režie Krzysztof Zaleski.

Osoby a obsazení: Lili (Anna Dereszowska), Siejkin (Łukasz Lewandowski), Tatiana (Maria Pakulnis), Zachedriński (Krzysztof Wakuliński), Czelcow (Krzysztof Kowalewski), Czelcowa (Krystyna Tkacz), Wolf (Krzysztof Banaszyk), Pieta (Sławomir Pacek), bandita I (Jan Jurewicz), bandita II (Kazimierz Wysota), bandita III (Tomasz Marzecki), bandita IV (Krzysztof Zaleski).

Nastudoval PR v roce 2005. Premiéra 2005 v cyklu Dramat w Teatrze Wyobraźni. Reprízy 25. a 26. 10. 2008, 30. 6. 2012 (PR2) v cyklu „Słuchowisko na lato“; 18. 8. 2013 (PR 2 Dwójka, 18:00 h).

Lit.: anonym:  „Miłość na Krymie“ – słuchowisko według Mrożka. In web PR Dwójka, 16. 8. 2013 (článek). – Cit.: Sławomir Mrożek, Miłość na Krymie. Komedia tragiczna w trzech aktach, reż. Jerzego Jarockiego, Teatr Narodowy w Warszawie, premiera: 17.01.2007 r.

W niedzielny wieczór przypomnimy radiową adaptację znakomitej sztuki Sławomira Mrożka. „Miłość na Krymie“, czyli rosyjska dusza, sto lat skomplikowanej historii i niezmienna tęsknota za uczuciem…

Akcja tej sztuki epickiej (albo: „komedii tragicznej w trzech aktach“) rozgrywa się w różnych latach (1910, 1928, 1990) i w syntetycznym skrócie pokazuje zmiany społeczno-obyczajowe i mentalne bohaterów.
Tytuł jest „Miłość na Krymie“ i w realizacji powinna być miłość i na Krymie. Przez miłość nie trzeba tłumaczyć, co rozumiem, natomiast przez Krym rozumiem historyczność, komunę, Sowiety… Z całą pewnością nie powinien być zagubiony Krym, czyli historia, ale pierwsze miejsce należy się miłości (Sławomir Mrożek)
Prapremierę sztuki przygotował w Teatrze Starym w Krakowie Maciej Wojtyszko w duchu zalecanym przez autora – bez ingerencji w tekst. Wkrótce po tym wystawieniu „Miłość na Krymie“ przygotował w 1994 roku Erwin Axer. Spektakl ten w opracowaniu telewizyjnym zyskał masową widownię. Inne wystawienie sztuki Mrożka, odchodzące od słynnych „dziesięciu punktów“ autora, zaproponował Jerzy Jarocki w Teatrze Narodowym w Warszawie w 2007 roku. (more…)

6. 7. 2015

Seid Sand, nicht das Öl im Getriebe der Welt (Buď písek, ne olej v převodovce světa, 2015)

Filed under: Cizojazyčné,Radiodokument — Premek @ 18:14

Brigitte Kohn. Rozhovor. Redakce Petra Herrmann. Režie Irene Schuck.

Moderuje Leslie Rowe.

Připravil Bayern 2 v roce 2015. Premiéra 5. 5. 2015 (Bayern 2, 23 min.) v cyklu  radioWissen.

Lit.: anonym: radioWissen Orson Welles und Günter Eich. In web BR, květen 2015 (anotace). – Cit.: Der Büchnerpreisträger Günter Eich (1909 bis 1972) zählt zu den bedeutendsten Lyrikern der Nachkriegszeit, und seine Hörspiele haben Funkgeschichte geschrieben. In surrealen, oft alptraumhaften Szenen und Bildern scheuchten sie die Radiohörer in den Fünfzigerjahren aus der Feierabendruhe des Wirtschaftswunderlandes. Im Laufe der Jahre verändert sich sein Schreiben. Kritik an der Macht ist nicht nur eine Frage der Inhalte. Eich, der sich nicht frei weiß von Schuld und Verstrickung, ist lebenslang auf der Suche nach einer Sprache, die sich dem herrschenden Sinn widersetzt und letztendlich in Spiel und Anarchie mündet.

« Newer Posts — Older Posts »

Powered by WordPress