Panáček v říši mluveného slova stránky přátel rozhlasových her a mluveného slova vůbec

O tvorbě a osobnosti Josefa Škvoreckého hovoří esejista a překladatel Aleksander Kaczorowski, překladatel Andrzej Jagodziński a slavistka Danuta Sosnowska. Moderuje Piotr Kofta.

Natočeno 2017. Premiéra 29. 1. 2017 (Polskie Radio Dwójka, 21:00 h.; 61 min.).

Lit.: mz/mc:  Strefa literatury – Josef Škvorecký. „Miał to, czego nie mieli Hrabal i Kundera“. In web Polskie Radio Dwójka, 30. 1. 2017 (článek + nahrávka k poslechu). – Cit.:  Czasem mam już dość światowego Kundery i funkcjonującego we własnym świecie Hrabala. Niekiedy mam ochotę przeczytać książkę pisarza, któremu w największej mierze udało się oddać czeskie doświadczenie XX wieku w takim świetle, w jakim postrzegają je sami Czesi. Škvorecký to pisarz narodowy – podkreślił Aleksander Kaczorowski.

Jak powiedział polski tłumacz i eseista, Škvorecký – znany z takich książek, jak „Scherzo capriccioso“ i „Tchórze“ – jest dla Czechów klasykiem, poczytnym nawet bardziej niż Kundera czy Hrabal. Znany u czeskich sąsiadów pisarz nie cieszył się jednak nigdy dużą popularnością w Polsce.

– Škvorecký oficjalnie nie istniał dla polskich czytelników od 1969 roku, czyli od momentu, gdy wyemigrował za ocean. Tłumaczenia książek pisarza w latach 80. były dostępne tylko w drugim obiegu. Zupełnie inaczej sytuacja wyglądała w przypadku Hrabala, który funkcjonował na różne sposoby, także m.in. dzięki ekranizacjom. Popularność nie ominęła też Kundery, który w drugiej połowie lat 80. zaistniał jako pisarz światowy – dodał Aleksander Kaczorowski. (…)

W nagraniu audycji posłuchamy również o początkach literackich Josefa Škvoreckiego, o tym, jak studiował medycynę, i jaka afera polityczna towarzyszyła wydaniu jego debiutanckiej książki „Tchórze“. (…)

Hovoří Aleksandr Kaczorowski, autor biografie Oty Pavla. Připravila a moderuje Dorota Gacek.

Natočeno 2018. Premiéra 11. 5. 2018 (Polskie Radio Dwójka, 21:30 h.)

Lit.: bch/pg: Kim był autor „Śmierci pięknych saren“? In web Polskie Radio Dwójka, 12. 5. 2018 (článek + nahrávka k poslechu) – Cit.:  „Słońce jest często wielką żółta pigułką od niebiańskich psychiatrów, która rozpędza smutek i wytwarza różowy nastrój. Słońce jest także żółtym ręcznikiem frotte, który nas samoczynnie wyciera do sucha. Słońce również dostaje się nam do krwi, by ogrzać nasze serca, które są zimne jak psi nochal“ – tak pisał Ota Pavel (1930-1973) – czeski pisarz, dziennikarz, reporter, autor „Śmierci pięknych saren“. To ta właśnie książka – opowieść o jego rodzicach i braciach, losach rodziny w czasie wojny i o miłości do łowienia ryb w rzece Berounce przyniosła mu sławę i uwielbienie czytelników, także w Polsce.

W maju ukazuje się biografia Oty Pavla „Pod powierzchnią“. Jej autor Aleksander Kaczorowski rekonstruuje losy rodu Popperów (tak naprawdę nazywał się Pavel), pisze o doświadczeniach wojennych jego żydowskiej rodziny, o jego pracy dziennikarza, związkach z partią komunistyczną, chorobie psychicznej, która go nękała i o tym jakim ratunkiem było dla niego pisanie. Sam Pavel powiedział swojemu bratu „Już tylko praca może mnie ocalić“.  (…)