Sofokles. Použitá hudba Felix Mendelsohn-Bartholdy. Režie Miloš Kareš.
Premiéra 1933, záznam neexistuje.
Lit.: Kareš, Miloš: Poznámky k rozhlasové inscenaci Antigony. In Radiojournal XI, 1933, č. 3, str. 4.
28. 4. 2010
Matka (2004)
Stanisław Ignacy Witkiewicz. Rozhlasová úprava a režie Jan Warenycia. Zvuk Maria Olszewska. Hudební spolupráce Małgorzata Małaszko.
Osoby a obsazení: matka (Teresa Budzisz-Krzyżanowska), Leon (Mariusz Bonaszewski), Zosia (Monika Kwiatkowska), Ciotka (Hanna Stankówna), Cielęciewicz (Janusz Bukowski), Plejtus (Gustaw Lutkiewicz), Murdelbęski (Henryk Talar), Alfred Węgorzewski (Wojciech Wysockik), osoba (Dorota Landowska), de La Trefouille (Krzysztof Wakuliński), Lucyna (Krystyna Tkacz), de Pokorya-Pęcherzewicz (Marcin Troński), služka (Krystyna Królówna), Hiperrobociarz (Tomasz Zaliwski).
Nastudovalo Polskie Radio v roce 2004. Premiéra 10. 1. 2004 (77 min.).
Lit.: anonym: „Matka“. In web Polskie Radio, duben 2010 (článek + nahrávka ke stažení). – Cit.: „Matka”, wypełniona sarkastycznym i zgryźliwym humorem, którą Witkacy napisał w 1924 roku, jest w warstwie fabularnej parodią psychologicznego dramatu rodzinnego. Witkiewicz odwołuje się w tekście do dramaturgii Ibsena i Strinberga. W tym dramacie utrzymanym w poetyce groteski autor posługuje się również zabiegami później wykorzystywanymi w teatrze absurdu.
„Matka”, podobnie jak inne dramaty Witkacego, nie jest prostą ilustracją teoretycznych założeń autora. O ile w trzecim akcie rzeczywiście mamy do czynienia z całkowitym życiowym nieprawdopodobieństwem, zerwaniem związków przyczynowo-skutkowych, o tyle w akcie pierwszym i drugim wydarzenia noszą znamiona realności. Ale jest to realność podszyta głębokim sarkazmem, wyolbrzymiona i zdeformowana. Natomiast bohaterowie Witkacego są obdarzeni świadomością scenicznego bycia, stają się, sami dla siebie, aktorami. Spełniają swoje życiowe role oraz małe i wielkie posłannictwa, aby zasmakować „dziwności istnienia“ i „dokopać się“ do uczuć metafizycznych.
Akcja sztuki zogniskowana jest wokół relacji matki i syna. Janina Węgorzewska, tytułowa Matka, podstarzała i zrujnowana wdowa-arystokratka zarabia na życie ręcznymi robótkami. Utrzymuje dwudziestokilkuletniego syna Leona – filozofa, myśliciela wieszczącego koniec cywilizacji. Matka poświęca się dla pierworodnego i jednocześnie czyni mu z tego powodu wyrzuty. Otacza syna opieką, okazuje mu miłość, ale jęczy nad swoim matczynym bólem i cierpieniem, bywa też okrutna. Pije wódkę i bierze morfinę, używek dostarcza jej zresztą sam Leon. Idee syna raz wydają jej się bliskie i ważne – jest wówczas z niego dumna, innym razem uznaje je za dziwaczny i niezrozumiały bełkot…
Životopisy – Jan Pavel II. 1/5 (2010)
Lenka Hajdučková. Portrét Karola Wojtyly (18. 5. 1920 – 2. 4. 2005), prvního neitalského papeže od roku 1522 a nejmladšího papeže od roku 1846, jehož pontifikát byl třetím nejdelším v historii (1978 – 2005). Redaktor Michal Bureš. Zvuk, záznam a střih Jiří Vavrda. Hudební spolupráce Antonín Schindler. Režie Michal Bureš.
Účinkují Dušan Jamrich a Lukáš Král.
Nastudoval ČRo Olomouc 19. – 23. 4. 2010. Premiéra prvního dílu 17. 5. 2010 (ČRo 5 Olomouc, 9:18 – 9:30 h.).
Jménem zákona, Archiméde… (1987)
Stanislav Komenda. Původní rozhlasová hra. Apokryf starořecký, vtipný i zadumaný, odehrávající se koncem 3. století před Kristem v Syrakusách. Technická spolupráce Hana Kovalová. Hudební improvizace Jan Rokyta a Milan Straka. Dramaturg Zdena Baronová. Režie Libor Kondělka.
Osoby a obsazení: Archimédes (Jiří Čapka), Drachmonila (Zuzana Fišárková), Hiero, syrakuský (Miroslav Horák), Sakatros, žalářník (Josef Haukvic), Šmukidis, tovaryš (Otakar Prajzner), Makroberis, zlatník (Milan Šulc), Mikrodalos (Jindřich Dvořák).
Nastudoval Čs. rozhlas Ostrava 20. 1. 1987 (40 min.). Premiéra 28. 3. 1987 (Praha, 19:15 h.). Obnovená premiéra 25. 4. 2011 (ČRo 5 Olomouc, 15:05 h.).
Pozn.: Původní rozhlasová komedie ze Starověkého Řecka. Ocitneme se ve 3. století před naším letopočtem a budeme se bavit tím, kterak těleso ponořené do kapaliny… však víte. Jejím autorem je Stanislav Komeda, vědec, spisovatel a básník. Celý svůj profesní život, který se uzavřel před dvěma lety, zasvětil Přírodovědecké fakultě Univerzity Palackého. Není náhodou, že hra, kterou vám nabízíme k poslechu, se jmenuje „Jménem zákona, Archiméde…“. (anotace z roku 2011)
Druhá zkouška (1988)
Stanislav Komenda. Původní rozhlasová hra. Moralita z vědeckého prostředí. Dramaturg Zdena Baronová. Technická spolupráce Hana Kovalová. Režie Libor Kondělka.
Účinkují Jiří Čapka, Stanislav Šárský, Tomáš Jirman, Alexandra Gasnárková, Jitka Smutná a další.
Nastudoval Čs. rozhlas Ostrava v roce 1988 (46:49 min.).
Helena Križanová-Brindzová (1922-1990)
(čerpáno z litcentrum.sk)
R. 1941 absolvovala štúdium na gymnáziu v Nitre. R. 1941 – 48 pôsobila ako učiteľka v Ludaniciach, 1948 – 49 pracovníčka Spolku slov. spisovateľov, 1949 – 50 a 1953 – 55 dramaturgička Čs. rozhlasu, medzitým 1951 – 53 redaktorka časopisu Zornička, 1956 – 59 Pionier, potom spisovateľka v slobodnom povolaní, 1967 – 69 redaktorka časopisu Rodina a škola, od 1969 opäť spisovateľka v slobodnom povolaní, od r. 1976 žila na dôchodku v Bratislave. Verše uverejňovala od r. 1943 v časopisoch Kultúra, Živena a Elán, neskor v Kultúrnom živote, Slovenke, Živote a v časopisoch pre deti a mládež.
Autorka desiatok rozhlasových hier pre deti a mladež, napísanych podľa predlôh ľudových rozprávok alebo ruských a sovietskych autorov: Žabka cárovná (1955), Morský cár a Jelena Premúdra (1959), Spiaca krásavica (1960), Gjuli – herátska ruža (1964), Vojak a cárica (1970), Ivan, sedliacky syn (1972), Rozprávka o krajnom prípade (1977), Traja bratia a prekrásna Ajslu, Časeňa (obe 1984), Bohatier Suchmantij (1985), Knieža Erik a zázračný sluha (s Dušanem Brindzou, 1997), O cárovi Saltánovi a jeho synovi (1999) a i. Spolupracovala na rozhlasovom seriáli Čo nového, Bielikovci?, pre Čs. televíziu písala scenáre televíznych pásiem a dramatizácií rozprávok.
Debutovala zbierkou krátkych próz pre deti Makara a iné rozprávky (1946). Po dlhšej prestávke napísla prózy pre deti Poštárik (1961), Dušan (1962), Šťastnú cestu, Dušan! (1963), Februárka – more – Artin (1963), Poštárik sa vráti (1976) nadviazala na prozu Poštárik.
V poezii sa prezentovala zbierkou sonetov Modlitby za šťastie (1948) a zbierkou Koľko len búrok (1959). Pre deti napísala veršovanú knižku Kocúr lekárom a iné rozprávky (1950). Autorka veršovanej práce Traja bratia (1952). Prekladateľka ruskej a sovietskej poézie (Puškin, Michalkov, Ščipačov, Lukonin a i.), ako prvá preložila do slovenčiny ruské byliny.
Časeňa (1984)
Helena Križanová-Brindzová. Pohádka. Další tvůrci nezjištěni.
Účinkuje Zdena Studénková a další.
Natočeno 1984 (56 min.).
Traja bratia a prekrásna Ajslu (Tři bratři a překrásná Ajslu, 1984)
Helena Križanová-Brindzová. Pohádková hra na motivy kazašské lidové pohádky. Hudební improvizace Igor Bázlik, Bohumil Trefný a Lýdia Stanová. Dramaturgie Ĺuboš Machaj. Hudební dramaturgie Katarína Cútová. Zvuková spolupráce Jozef Bajtek a Emília Miháleková. Režie Viera Weidlerová.
Osoby a obsazení: Karaman (Vlado Černý), Hasen (Peter Rúfus), Akbaj (Jozef Vajda), Ajslu (Zdena Studenková), chán (Elo Romančík), pestúnka (Viera Bálinthová), 1. kupec (Vladimír Kostovič), 2. kupec (Gustáv Legéň), žena (Erika Bauerová), starec (Ivan Krivosudský), hlasy (Anna Nemčeková, Magda Grandtnerová, Olívia Binderová, Jozef Dánai, Viktor Lukáč, Oldo Zemánek, Jaroslav Burger a Pavol Kokeš).
Připravil Československý rozhlas Bratislava v roce 1984 (39 min.).
Rozprávka o krajnom prípade (Pohádka o krajním případě, 1977)
Helena Križanová-Brindzová. Další tvůrci nezjištěni.
Účinkují Samuel Adamčík, Karol Machata, Július Pántik, Hana Meličková, Viera Bálinthová.
Natočeno 1977 (52 min.).
Gjuli – herátska ruža (Gjuli – herátská růže, 1964)
Helena Križanová-Brindzová. Další tvůrci a interpreti nezjištěni.
Natočeno 1964.