Panáček v říši mluveného slova stránky přátel rozhlasových her a mluveného slova vůbec

4. 10. 2016

Die Ballade vom Fischer Antonin Karpfen (Balada rybáře Antonína Kapra, 1970)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 11:52

Jerzy Janicki. Rozhlasová hra. Režie  Wojciech Maciejewski.

Osoby a obsazení:  Kapr (Martin Flörchinger), kapitán (Horst Hiemer), lékař (Jürgen Hentsch), rybář (Friedrich Links), Marcel (Ernst Kahler), voják (Dieter Mann), vypravěč (Manfred Wagner).

Nastudoval DDR v roce 1970 (37 min., mono).

Pozn.: Der Fischer Antonin Karpfen, ein alter Mann, schließt sich der ersten, in der Sowjetunion aufgestellten polnischen Armee an, aber nicht um zu kämpfen, sondern um auf diese Weise rasch in sein Heimatdorf zu gelangen. Seine Erlebnisse machen ihm und dem Hörer begreiflich, daß keiner diesen Krieg für sich allein entscheiden kann und daß die Heimat nicht befreit ist, ehe das Vaterland nicht befreit ist. Hier wird der Unterschied zwischen Heimatliebe und Patriotismus deutlich und es wird klar, daß der Einzelne ohne die Gesellschaft nichts ausrichten kann. (Liste der funkdramatischen Produktionen des Jahres 1970, hrsg. v. Deutschen Demokratischen Rundfunk).

Todesurteil für das Pferd Pharao (Rozsudek smrti nad koněm Faraonem, 1980)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 11:43

Jerzy Janicki. Rozhlasová hra. Překlad Peter Ball. Zvuk Helga Hoffmann. Dramaturg Dieter Grollmitz.  Režie Peter Groeger.

Účinkují Kurt Berndt a další.

Nastudoval DDR v roce 1980. Premiéra 15.6. 1980 (Radio DDR II, 52 min., mono.).

Česká inscenace

Zweiäugiges Hörspiel (Dalekohledná rozhlasová hra, 1972)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 11:24

Bohumila Grögerová. Rozhlasová hra.

Nastudoval Saarbrücken v roce 1972.

6 Briefe aus der fiktiven Korrespondenz mit Friederike Mayröcker (Šest dopisů z fiktivní korespondence s Friederike Mayröckerovou, 1990)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 11:14

Bohumila Grögerová. Další tvůrci nezjištěni.

Natočeno 1990 (Berlín).

Lunovis (1971)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 11:03

Bohumila Grögerová a Josef Hiršal. Rozhlasová koláž. Montáž reakcí světového tisku na přistání člověka na Měsíci. Režie Raoul Wolfgang Schnell.

Účinkují Rudolf Jürgen Bartsch, Ludwig Thiesen, Hanns Ernst Jäger, Elisabeth Opitz, Robert Seibert, Christoph Quest, Manfred Heidmann, Hans-Peter Thielen, Hanns Dieter Hüsch, Bodo Primus, Alwin Joachim Meyer, Matthias Ponnier, Thomas Maguire, Larry Wayne, Bernard Whitefield, John Fish, Willy Mauhs, Bernhard Murer, David Potter a Anton Strnad.

Nastudoval WDR/BR v roce 1971. Premiéra 28. 9. 1971 (24 min.).

Pozn.: Znovu uvedeno v říjnu 2016 v rámci pořadu Experimentální rozhlasová tvorba #3.

Česká verze

Pozn.: Im Mittelpunkt dieses Hörspiels steht ein einziges Motiv: der Mond. Er hat zu allen Zeiten eine faszinierende Wirkung auf den menschlichen Geist ausgeübt und seit Jahrtausenden Religionsschöpfer, Astrologen, Astronomen, Utopisten und Poeten aller Spielarten angeregt. Das Hörspiel beginnt nach einleitenden Versen mit den lakonischen Angaben des Astronauten Aldrin beim Landemanöver mit der Mondfähre. Die Banalität der Manöver steht in desillusionierendem Widerspruch zu allen Vorstellungen von diesem säkularen Ereignis. Stärker als die Realität dieses Ereignisses erweisen sich die Gedanken an die Zustände auf dieser Erde, noch stärker aber das mit der abendländischen Kultur gewachsene und tiefverwurzelte poetische Sinnbild des Mondes. Träume, Reflexionen, poetische Reminiszenzen quellen hervor und drängen die nüchternen technischen Angaben an die Ränder des stereofonen Raumes.  (anotace)

Lit.: anonym: Experimentální rozhlasová tvorba #3. In web ČRo 3 Vltava, říjen 2016 (anotace). – Cit.: Lunovis – hra Josefa Hiršala a Bohumily Grögerové v původní verzi z roku 1970, kterou zpracoval Západoněmecký rozhlas. Na rozdíl od pozdější české verze kombinuje tato hra více jazyků a důmyslně využívá možností stereofonie. Uvádí liberecký germanista Pavel Novotný.

Lit.: anonym (= Novotný, Pavel?): Rozhlasové hry Bohumily Grögerové a Josefa Hiršala. In web Setiny.cz, 2021 (článek + nahrávky k poslechu). – Cit.: (…)  Od konce šedesátých let se začali oba autoři věnovat žánru rozhlasové hry, zpočátku v propojení se západoněmeckou rozhlasovou produkcí. Vedle toho sepsali řadu kratičkých, auditivně nikdy nezpracovaných minutových her pro rozhlasové soutěže ARD a RIAS Berlín, Hiršal též natočil několik textů v roce 1969 v Německu do pořadu Prager Studio při WDR. V případě rozhlasových her je bezpochyby namístě na prvním místě uvést Bohumilu Grögerovou: z šesti experimentálních rozhlasových kompozic, které vznikly v rozmezí od konce šedesátých let do počátku let devadesátých, napsala Grögerová tři samostatně, někdy i v německé a české verzi, ostatní hry vznikaly ve spolupráci s Hiršalem.

Čistě pro západoněmeckou produkci byly napsány hry Lunovis (Grögerová, Hiršal, WDR 1971), Zweiäugiges Wortspiel (Slovní hra o dvou očích, Grögerová, SR/BR 1971) a Faust im Stimmenwald (Faust v lese hlasů, Grögerová, Hiršal, 1971-1972). První dvě hry se v Německu ještě dočkaly precizního zpracování od předních rozhlasových režisérů, třetí hra, literární montáž o Faustovi, již uvedena nebyla, neboť tvůrčí kontakty byly zcela zpřetrhány. Během normalizačního temna se Josef Hiršal žánru rozhlasové hry věnovat přestal, Grögerová se však nedala odradit a s disciplínou sobě vlastní psala takzvaně do šuplíku, a to poměrně intenzivně. Zweiäugiges Wortspiel načrtla v české podobě a rozepsala další rozhlasové kusy: Už jenom dýchat… aneb Dum spero, spiro (1975), která opět existuje jak v české, tak i německé podobě, dále první verzi hry Dokud se nade mnou nezavře voda (1975), která svým faustovským tématem volně navazuje na hru Faust im Stimmenwald. Hru Lunovis později, již po roce 1989, rozvinula společně s Josefem Hiršalem do nové a vlastně zcela autonomní české verze. (…)

1. 10. 2016

Achtzigmal Watschlaff (Vašek po osmdesáté, 2016)

Filed under: Cizojazyčné,Radiodokument,Rozhlasové hry — Premek @ 10:51

Tabea Soergelová a Martin Becker. Rozhlasový feature. Pocta Václavu Havlovi. Překlad a jazyková pomoc Martina Lisa. Použitá hudba Jaromír Nohavica (Pane prezidente). Hudba Mario Weise. Redakce Walter Filz. Režie Martin Becker.

Osoby a obsazení: Watschlaff (Samuel Finzi), Vaněk (Barnaby Metschurat), vypravěčka (Barbara Philipp), překladatel (Max von Pufendorf).

Ze záznamu hovoří Anna Freimanová, Eda Kriseová, Karel Schwarzenberg, Miroslav Macák, Ladislav Špaček, Michael Žantovský, Alexandr Vondra a další.

Nastudoval Südwestrundfunk mit dem Deutschlandfunk, dem Norddeutschen Rundfunk und dem Westdeutschen Rundfunk (WR/DLF/NDR/WDR) v roce 2016. Premiéra 1. 10. 2016 (WDR 3, 12:04 h.) v cyklu Kulturfeature k nedožitým 80. narozeninám Václava Havla. Repríza 2. 10. 2016 (WDR 3, 15:04 h.; 20:05 h.) v cyklu Kulturfeature.

Ke stažení zde

Alternativní verze názvu: Achtzig Mal Watschlaff

Lit.: Hruška, Blahoslav: Dramatik v sauně i Létající muž. In Lidové noviny, 29. 9. 2016 (článek). – Cit.: Německý rozhlas připravil absurdní hříčku o Havlovi. (…) Herec stojí na scéně a po osmdesáté hraje postavu „Watschlaffa Háfla“. Poosmdesáté se potí, protože musí předstírat, že je prezident uvězněný v sauně, chtěl by si zapálit, chtěl by se projít se psem, ale musí myslet na celkem přízemní věc – jak se dobouchat na někoho, kdo ho vysvobodí.

Tak vypadá syžet rozhlasové hry, kterou 1. října v pravé poledne odvysílá na počest nedožitých osmdesátin Václava Havla německé veřejnoprávní rádio WDR.

Má jít o hru absurdní a také trochu mystifikační. Kus Achtzigmal Watschlaff (Vašek po osmdesáté) autorské dvojice Tabea Soergelová a Martin Becker bude mít ve skutečnosti premiéru a také herec Samuel Finzi, který si zahrál v několika dílech seriálu Místo činu, nemá za sebou 79 repríz. Hodinová rozhlasová mystifikace je ve skutečnosti poctou Havlovi – možná právě takovou, jakou by si sám přál. (…)

Lit.: anonym: Heldenspektakel für Václav Havel Achtzigmal Watschlaff. In web Deutschlandfunk, 1. 10. 2016 (článek). – Cit.: Ein Schauspieler steht auf einer Bühne und gibt zum 80. Mal den Watschlaff. Vor ausverkauftem Haus. Und wir sind dabei: ein Heldenepos über Václav Havel. Tschechischer Schriftsteller, notorischer Frauenheld, ewiger Zweifler. Und irgendwann auch Staatspräsident – ein Mensch mit festen Überzeugungen.

Das Wichtigste war für ihn die Wahrhaftigkeit. Dafür legte er sich mit dem kommunistischen Regime an. Dafür ging er für Jahre ins Gefängnis. Ein historischer Held also, wie er im Buche steht – der sich aber nie wie einer gefühlt hat. Das Heldenspektakel mischt Fiktives mit Realem, Dokumentarisches mit Absurdem. Wann ist ein Held ein Held? Wie spricht man Václav denn nun richtig aus? Und was will die Sekretärin des Herrn Präsidenten eigentlich schon wieder in der Badewanne?

Lit.: anonym: Achtzig mal Watschlaff – Ein Jubiläumsspektakel für Václav Havel. In web WDR 3, 1. 10. 2016 (článek + nahrávka ke stažení a poslechu). – Cit.: Von Martin Becker und Tabea Soergel. Ein Schauspieler steht auf der Bühne und gibt zum 80. Mal den Watschlaff. Er ist eingesperrt in der Sauna und schwitzt um sein Leben, sehnt sich nach seinen Frauen, seinen Zigaretten, seinen Hunden. Ein Heldenepos über Václav Havel zu dessen 80. Geburtstag.

Das Feature dokumentiert die achtzigste Aufführung des Theaterstücks über das Leben des tschechischen Schriftstellers und Präsidenten Václav Havel. Geboren 1936, gestorben 2011, war er einer der führenden Köpfe des tschechoslowakischen Underground, der für seine Überzeugungen mehrere Jahre ins Gefängnis ging – und nach der „Samtenen Revolution“ vom jubelnden Volk zum Präsidenten gewählt wurde. Es entspinnt sich ein absurder Monolog, der das Schaffen des schreibenden Tschechen darstellt und auch davon erzählt, wie schwierig es für ihn war, sich an Kleider- und politischen Hackordnungen zu gewöhnen.

Tabea Soergel, geboren 1983 in Dormagen, arbeitet als Autorin und Kritikerin für den öffentlich-rechtlichen Rundfunk. Sie bespricht Bücher für den Deutschlandfunk und schreibt Features für den WDR, NDR oder SWR. Zuletzt war sie mit dem Aufnahmegerät ganz allein auf der Bottroper Zeche Prosper Haniel unter Tage unterwegs, weil ihr Kollege Martin Becker plötzlich Fieber bekam.

Martin Becker, geboren 1982 in Plettenberg, macht Radio und schreibt Bücher. Wenn er kein Fieber hat. Zuletzt erschien: „Gebrauchsanweisung für Prag und Tschechien“ (Piper). Demnächst erscheint: „Marschmusik“ (Luchterhand), ein Roman über die Kindheit und Jugend in einer Arbeiterfamilie.

Das Autorenteam Soergel/Becker arbeitet mittlerweile seit einem Jahrzehnt gemeinsam an Radioprojekten. Angefangen haben sie damit bei WDR3. Im Laufe der Zeit trafen sie den Komponisten Philip Glass, den Theatermacher Robert Lepage oder den Filmregisseur Béla Tarr. Zuletzt realisierten sie beispielsweise einen Versuch über fröhliche Demenz, ein Requiem für New York City oder ein großes radiophones Fest mit dem unschlagbaren Charme tschechischer Kneipen im Mittelpunkt.

Der Schauspieler Samuel Finzi steht auf der Bühne und spielt zum achtzigsten Mal das Heldenspektakel für Václav Havel. Angeblich! In Wahrheit findet dieser Abend natürlich nur ein einziges Mal statt – als grotesker Bestandteil unseres WDR 3 Kulturfeatures zum achtzigsten Geburtstag von Václav Havel. Auch dies geschrieben von Martin Becker und Tabea Soergel.

Ausstrahlung am 01. Oktober 2016, Wiederholung am 2. Oktober 2016
Von: Martin Becker und Tabea Soergel
Redaktion: Annette Blaschke
Produktion: SWR/DLF/NDR/WDR 2016

30. 9. 2016

Mémoires improvisés 1/42 (Improvizované paměti, 1951-1952)

Paul Claudel vzpomíná na své životní osudy. Připravil a spolu s Paulem Claudelem hovoří Jean Amrouche.

Premiéra 21. 5. – 12. 7. 1951 a 1. 10. 1951 – 14. 2. 1952.

Vydalo nakladatelství Fremeaux  v roce 2009 (12 CD, čtyřicátý druhý ve zvukovém vydání chybí).

Text in: Claudel, Paul: Obejmout minulost. Čtyřicet jedna setkání s Jeanem Amrouchem…  Z francouzštiny přeložila Věra Dvořáková. Praha: Triáda, 2015, 1. vydání.

Pozn.:  Vzpomínky francouzského básníka a dramatika Paula Claudela Obejmout minulost (s původním názvem Mémoires improvisés – Improvizované paměti) jsou přepisem 42 rozhovorů, které vedl s Jeanem Amrouchem v letech 1951-1952.

Paul Claudel vlastní memoáry nikdy nenapsal. Nahradil je účastí v rozhlasovém pořadu, v němž mohl promýšlet události svého života a díla postupně na mnohahodinové ploše verbální improvizace. Textový přepis rozhovorů respektuje myšlení v řeči i s jejími odbočkami a nedokončenými formulacemi a plasticky zachycuje mluvní charakter rozhovoru.

Výrazný podíl na výsledné kvalitě rozhovoru měl spisovatel a novinář J. Amrouche (1906-1962), který dokázal být Claudelovi rovnocenným partnerem. Už dříve ve Francouzské rozhlasu vymyslel pořad na principu dlouhodobého rozhovoru-seriálu. Před Claudelem podobně vyzpovídal i Andrého Gida (34 setkání, 1949), později ještě Françoise Mauriaca (40 rozhovorů, 1952-1953) a Giuseppa Ungarettiho (12 rozhovorů, 1955-1956). (more…)

Verkündigung (Zvěstování, 1937)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 21:12

Paul Claudel. Překlad do němčiny Jakob Hegner.

Nastudoval Československý rozhlas v roce 1937. Premiéra 1. 11. 1937 (Praha II, německé vysílání).

29. 9. 2016

Klopsignalen (Znamení klepáním, 1982)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 14:57

Heinrich Böll. Rozhlasová hra. Překlad Michel van der Plas. Režie Herman Niels.

Účinkují Jo De Meyere, Dora van der Groen.

Nastudovalo BRT v roce 1982. Premiéra 11. 4. 1982 (27 min.).

Pozn.: Existuje také verze z roku 1973.

Lit.: anonym: Klopsignalen. Versie uit 1982. In web Hoorspelen, b.d. (anotace + ukázka k poslechu). – Cit.: Op de vooravond van de eerste communie van zijn oudste dochtertje wordt de herinnering aan een gebeurtenis uit het verleden in de vader zo levendig, dat zij tot een obsessie uitgroeit. Hij zat toen in de gevangenis. In de cel rechts van de zijne zat de terdoodveroordeelde Julius, in de cel links van hem een gevangengenomen priester.

Hijzelf bracht, door middel van klopsignalen op de celmuren, de vragen van Julius aan de priester, en de antwoorden van de priester over. Julius wou zich bekeren. De priester leerde hem, via de klopsignalen, de gebeden. Op een dag werd Julius in de douchezaal van de gevangenis door de priester gedoopt. De man was getuige. Hij dekte de priester met zijn rug, terwijl die de woorden sprak. (more…)

Klopsignalen (Znamení klepáním, 1973)

Filed under: Cizojazyčné,Rozhlasové hry — Premek @ 14:55

Heinrich Böll. Rozhlasová hra. Překlad Michel van der Plas. Režie Herman Niels.

Osoby a obsazení: muž (Jos Joos), žena (Marga Neirynck), kněz (Jérôme Reehuis), Julius (Geert Lunskens), soudce (Joris Collet).

Nastudovalo BRT v roce 1973. Premiéra 22. 4. 1973 (27 min.).

Pozn.: Existuje také verze z roku 1982.

Lit.: anonym: Klopsignalen. Versie uit 1973. In web Hoorspelen, b.d. (anotace + ukázka k poslechu). – Cit.: Op de vooravond van de eerste communie van zijn oudste dochtertje wordt de herinnering aan een gebeurtenis uit het verleden in de vader zo levendig, dat zij tot een obsessie uitgroeit. Hij zat toen in de gevangenis. In de cel rechts van de zijne zat de terdoodveroordeelde Julius, in de cel links van hem een gevangengenomen priester.

Hijzelf bracht, door middel van klopsignalen op de celmuren, de vragen van Julius aan de priester, en de antwoorden van de priester over. Julius wou zich bekeren. De priester leerde hem, via de klopsignalen, de gebeden. Op een dag werd Julius in de douchezaal van de gevangenis door de priester gedoopt. De man was getuige. Hij dekte de priester met zijn rug, terwijl die de woorden sprak. (more…)

« Newer Posts — Older Posts »

Powered by WordPress