Panáček v říši mluveného slova stránky přátel rozhlasových her a mluveného slova vůbec

Herbert George Wells. Dramatizace románu.

Účinkují Dana Andrews Pat Crowley a další.

Natočeno 1955. Premiéra 8. 2. 1955 (Lux Radio Theater). K poslechu zde.

Lit.: anonym: War of the Worlds (Lux Theatre, 1955). In web War of the Worlds, b.d. (článek). – Cit.:  The version of The War of the Worlds broadcast by the Lux Radio Theatre on February 8th 1955 turned out to be one of the last shows ever made in its long and illustrious history. First heard on October 14th 1934, it had started life as an NBC show intended to reproduce Broadway hits, a fine idea at the time, but one with a fatal inbuilt flaw; there were only so many Broadway shows to choose from. With the show floundering for material, Danny Danker, an advertising executive on the Lux account was drafted in to find a fix, and quickly concluded that public interest was shifting inexorably toward Hollywood and so here surely was an almost unlimited new pool of popular talent and stories to draw upon. Shifting in July of 1935 to Hollywood and the CBS network, The Lux Radio Theatre never looked back.

Big name stars (though not necessarily the same ones who had made the original films) were drafted in from the very start. The first film to be adapted was Morocco, with Marlene Dietrich reprising her role as Mademoiselle Amy Jolly and Clark Gable stepping into the shoes of the character originally played by Gary Cooper. Another big draw was the host (and faux-producer) of the show, none other than the larger than life Cecil B. DeMille, who had some years earlier attempted to wrest the rights to The War of the Worlds from H.G. Wells. As a further matter of co-incidental interest, a young man by the name of Orson Welles would in 1938 host a summer replacement series for the Lux Radio Theatre. This of course was The Mercury Theatre On The Air, the vehicle for Welles‘ infamous War of the Worlds broadcast. In a case of what goes around comes around, Welles ended up taking several lead roles for the Lux Theatre during the mid 1940’s, which one suspects must have rankled a little, given that he very likely saw himself and DeMille as competitors.

The Lux Radio Theatre version of The War of the Worlds was broadcast on the 8th of February 1955, less than 6 months before the curtain finally fell on the show. Dana Andrews and Pat Crowley took on the roles made famous by Gene Barry and Ann Robinson in the 1953 George Pal movie and are every bit as good as their celluloid predecessors, though it’s fun to hear Crowley mangle her pronunciation of the word Nuclear. The radio version is consistently faithful to the plot of the film and at just 60 minutes, (less if you exclude the adverts) the pace never lets up for a moment. The sound is also superb, with the original Martian Heat Ray effect reused to great effect. Other than promoting the virtues of Lux Soap, the adaptation also served as a publicity tool for Pal’s forthcoming picture, Conquest of Space, with the cast gathering at the end of the show to discuss its merits.

Harry Bates (sci-fi povídka Farewell to the Master). Filmový scénář Edmund H. North. Rozhlasová úprava a režie ??

Osoby a obsazení: Klaatu (Michael Rennie), Helen Bensonová (Jean Peters).

Natočeno 1954. Premiéra 4. 1. 1954 (Lux Radio Theater). K poslechu zde.

Pozn.: The Day the Earth Stood Still (a.k.a. Farewell to the Master and Journey to the World) is a 1951 American black-and-white science fiction film released by 20th Century Fox and produced by Julian Blaustein. Directed by Robert Wise, it stars Michael Rennie, Patricia Neal, Billy Gray, Hugh Marlowe, and Sam Jaffe. The screenplay was written by Edmund H. North, based on the 1940 science fiction short story „Farewell to the Master“ by Harry Bates. The score was composed by Bernard Herrmann.

The film was dramatized as a radio play on January 4, 1954 for the Lux Radio Theater; Michael Rennie reprised his lead role as Klaatu with actress Jean Peters as Helen Benson. This production was later re-broadcast on the Hollywood Radio Theater, the re-titled Lux Radio Theater, which aired on the Armed Forces Radio Service.

Katarzyna Michałkiewicz. Rozhlasový scénář a režie Katarzyna Michałkiewicz. Hudba Dawid Rudnicki. Realizace Paweł Szaliński.

Účinkují  Grażyna Barszczewska, Jadwiga Jankowska-Cieślak, Elżbieta Kępińska, Krystyna Kołodziejczyk, Maja Komorowska, Zofia Kucówna, Jolanta Lothe, Stanisław Brudny, Arkadiusz Bazak, Paweł Nowisz, Marian Opania,  Franciszek Pieczka, Henryk Rajfer, Henryk Talar a Janusz Walczak.

Natočeno 2012. Premiéra 9. 5. 2012 (31 min).   Repríza 1. 9. 2018 (Dwójka, 18:00 h).

Lit.: anonym:  Słuchowisko na lato: „Płonące miasto“. In web Polskie Radio, 30. 8. 2018 (článek). – Cit.:  Płonące miasto to słuchowisko powstałe na podstawie fragmentów relacji 21 osób, które w czasie okupacji niemieckiej znajdowały się w Warszawie. Autorka scenariusza i reżyserka wykorzystała relacje zgromadzone przez Archiwum Historii Mówionej, a wydane w tomie Warszawa okupowana. Relacje mieszkańców (Dom Spotkań z Historią i Ośrodek Karta, Warszawa 2012).

Katarzyna Michałkiewicz o słuchowisku Płonące miasto:

„Zależało mi na stworzeniu zbiorowego portretu emocjonalnego i odtworzeniu atmosfery miasta z lat 1939-1944, poprzez przywołanie fragmentów przeżyć Warszawiaków i dzięki temu spotkanie się z pamięcią, obrazami Warszawy okupowanej, widzianej oczami zwyczajnego świadka historii.

Tytuł związany jest nie z realnością okupowanej Warszawy, ale z tym trudnym do wyrażenia odczuciem, które pozostało w tym pokoleniu wojny i które, w moim przekonaniu, jest częścią zbiorowej pamięci, dlatego tak ważne było dla mnie przypomnienie tych doświadczeń.

Płonące miasto jest dla mnie miejscem, w którym odżywają emocje i myśli tamtego pokolenia. Jest też miejscem pamięci trudnej. Zarysowałam różne tematy, wybuch wojny, codzienność okupacyjną, represje, działalność konspiracyjną, obraz getta warszawskiego i moment wybuchu powstania warszawskiego. (more…)

Adolf Abrahamowicz, Ryszard Ruszkowski. Jednoaktová hra. Rozhlasová úprava a režie Małgorzata Żurakowska. Zvukový mistr Jarosław Gołofit. Hudba Grzegorz Tylec.

Osoby a obsazení:  Jadwiga (Magdalena Fijałkowska), Wanda (Agnieszka Krawiec), Herkules (Krzysztof Faron), Bonifác (Mirosław Majewski), Edward (Jarosław Zoń).

Natočeno 2014. Premiéra 17. 5. 2014.

Text in: Abrahamowicz, Adolf: Nowa Francillon. Imprint, 2010, 38 s. (ISBN 978-83-270-0003-3).

Pozn.:  „Nowa Francillon” to dzieło spółki autorskiej Adolfa Abrahamowicza, polskiego komediopisarza pochodzenia ormiańskiego, oraz aktora i śpiewaka Ryszarda Ruszkowskiego. Abrahamowicz, ziemianin, który jednak większość życia spędził w rodzinnym Lwowie, współpracował z wieloma reżyserami i aktorami. Najwięcej jego utworów powstało właśnie we współpracy z Ruszkowskim, np. „Mąż z grzeczności” (wyst. 1885), „Oddajcie mi żonę” (wyst. 1886), „Florek” (wyst. 1887).

„Nowa Francillon” to jednoaktówka, której akcja rozgrywa się w warszawskim salonie. Jest przykładem mieszczańskiego dramatu popularnego. Dobry zmysł obserwacyjny autora i znajomość ludzkich charakterów owocują świetnymi efektami komicznymi. Ludzkie słabostki i przywary pokazane są jednak z dystansem, lekko i pogodnie.

Adaptacje sceniczne utworów Abrahamowicza w XIX wieku bardzo często gościły na deskach wielu teatrów. Jako świetnie spełniające wymagania gatunku były chętnie włączane do repertuaru rozrywkowego.

Stanisław Grochowiak. Rozhlasová hra. Zvuková spolupráce Stanisława Grotowska.  Režie Zdzisław Nardelli.

Osoby a obsazení: hříšnice (Wanda Łuczycka), zpovědník (Jan Świderski), varhaník (Tadeusz Fijewski).

Natočeno 1975. Premiéra 19. 5. 1975.  Repríza 1. 9. 1977; 3. 11. 1990 (45 minut).

Pozn.: W zimnym wnętrzu parafialnego kościółka zapyziałego miasteczka Organista ćwiczy na rozsypującym się instrumencie ‚palcóweczki‘ znienawidzonego Bacha. Grzesznica, niespodziewanie dla niej samej, przychodzi zrobić rachunek sumienia. Znudzony Spowiednik pośród żywiołu codziennych kłopotów penitentki próbuje wyłuskać co ważniejsze przewiny dla zadania właściwej pokuty. Jednak wszyscy w głębi duszy wołają o odrobinę piękna, które jest przecież nierozłączną częścią Absolutu.

Text in Grochowiak, Stanisław: Dialogi. Vydalo PIW v roce 1975 (soubor 11 her).

Paweł Sołtys. Rozhlasová dramatizace povídky Lena z knihy Mikrotyki. Rozhlasová dramatizace a režie Maria Brzezińska. Zvukový mistr Jarosław Gołofit. Hudba Maciej Połynko, Łukasz Prokop, Krzysztof Patocki.

Účinkují Mirella Biel, Tomasz Bielawiec, Maria Brzezińska, Paulina Połowniak, Witold Dąbrowski, Jan Wojciech Krzyszczak.

Natočeno 2018. Premiéra 22. 7. 2018.

Hans Magnus Enzensberger. Rozhlasová dramatizace. Překlad Andrzej Kopacki. Realizace Tomasz Perkowski. Hudba Renata Baszun. Rozhlasová úprava Małgorzata Szymankiewicz. Režie  Waldemar Modestowicz.

Osoby a obsazení: Josefína (Elżbieta Kępińska), Joachim (Grzegorz Damięcki), Frída (Emilia Krakowska), doktor Feilchenfeldt (Janusz Rafał Nowicki), Hella (Barbara Prokopowicz).

Natočeno 2010. Premiéra 23. 5. 2010. Repríza 13. 8. 2018 (Polskie Radio Dwójka, 18:00 h).

Lit.: anonym: Co ukrywa Madame Józefina? In web Polskieradio.pl, 13. 8. 2018 (anotace). – Cit.:  Joachim, trzydziestoletni ekonomista, po nieudanym małżeństwie postanawia całkowicie poświęcić się karierze zawodowej. Jednak przypadek czy też przeznaczenie inaczej pokieruje jego życiem: pewnego wrześniowego dnia spotka 75-letnią Madame Józefinę, byłą śpiewaczkę operową.

Między młodym człowiekiem a ekscentryczną staruszką, obdarzoną niebagatelnym temperamentem i niezwykłą fantazją, zawiązuje się przyjaźń.

Tylko czy Joachim zna całą prawdę o artystce i jej równie tajemniczej służącej, Frydzie Birnbaum?